Болашақ бейнелеу өнері мұғалімдерін кәсіби даярлаудағы портретпен жұмыс істеудің теориялық және практикалық әдістемесі

Аңдатпа

Бұл мақалада жоғары педагогикалық білім беру жүйесінде болашақ бейнелеу өнері мұғалімдеріне портрет жанрын оқыту әдістемесі қарастырылады. Тақырыптың өзектілігі студенттердің сурет салу ережелері туралы теориялық білімі мен оны табиғаттан, тірі модельден жұмыс істеу барысында тәжірибеде қолдана білу қабілеті арасындағы тұрақты алшақтықтан туындайды, бұл алшақтық портрет жанрында, оның күрделілігіне байланысты, әсіресе айқын байқалады. Сабақ беру тәжірибесіне және портрет өнерінің Қайта өрлеу дәуірінің шеберлерінен бастап орыс және өзбек ұлттық дәстүрлеріне дейінгі тарихи дамуын талдауға сүйене отырып, мақалада портрет дағдыларын дамытудың құрылымдық төрт кезеңді оқыту тізбегі ұсынылады: фигураны бір түсті гризайль техникасымен бейнелеу, бетті табиғи күндізгі жарықта бейнелеу, бетті жасанды жарықтандыру жағдайында бейнелеу және портретпен ашық аспан астында, пленэрде жұмыс істеу. Түс енгізілгенге дейін тон сезімі мен көлем сезімін қалыптастырудағы гризайль әдісінің педагогикалық маңызына, көз бен ерін сияқты жеке бет бөлшектерімен тұтастықты жоғалтпай жұмыс істеудің практикалық нұсқауларына, сондай-ақ студенттердің түсті көру қабілеті мен қылқаламмен жұмыс істеудегі сенімділігін дамытудағы қысқа мерзімді түрлі-түсті этюдтердің рөліне ерекше назар аударылады. Талқылау нәтижелері монохромнан толық түске біртіндеп көшу тапсырмаларды дербес орындау тәртібімен және әрбір жасалған бөлшекті жалпы композициямен үнемі салыстырумен ұштасқанда, реттелмеген, түспен бастайтын оқытуға қарағанда студенттердің біртұтас әрі психологиялық тұрғыдан сенімді портреттер жасауына әкелетінін көрсетеді. Алынған нәтижелер сурет және живопись пәндерін оқытушыларға бағдарлы тапсырмалар жүйесін құруда, сондай-ақ студенттердің өзіндік жұмысын ұйымдастыруда пайдалы болуы мүмкін. Мақала осы оқыту тізбегін болашақ бейнелеу өнері мұғалімдерін даярлаудың оқу бағдарламаларына енгізу бойынша ұсыныстармен қорытындыланады.